Astana qalasy qurylysynyń qarqyny men áleýeti haqynda az aıtylyp, az jazylyp júrgen joq. Aqıqatynda zamanaýı talaptarǵa saı damyǵan astanalyq qurylys ındýstrııasy búginde qandaı da mindetterdi sheshýge qabiletti. Oǵan álemniń júzden astam memleketteri ózderiniń ozyq tehnologııalary men jetistikterin pash etken búkilálemdik jetistikter kórmesi – EKSPO-2017 qalashyǵyn qazaqstandyq qurylysshylardyń óz kúshimen, óz tehnologııalarymen salǵandyǵy dálel.
Jaqynda elordamyzdyń qurylys salasynda búkil TMD memleketteriniń keńistiginde tuńǵysh ret taǵy bir áleýmettik qanatqaqty jobanyń is júzine asyrylǵanyn bireý bilse, bireý bilmeıdi.
Bas qalamyzda apatty turǵyn úılerdi buzyp, onyń turǵyndaryn jańa páterlermen qamtamasyz etý maqsatyndaǵy iri jobanyń alǵashqy kezeńi aıaqtaldy. Bul mańyzdy áleýmettik jobanyń aldyn ala bekitilgen jospary boıynsha, elimizde alǵash ret elordada 2017 jylǵa deıin 228 kóp páterli apatty turǵyn úılerdi buzyp, turǵyndardy jaıly da jańa páterlermen qamtamasyz etý kerek. Qalamyzdaǵy apatty turǵyn úılerdiń jalpy kólemi 150 myń sharshy metrden asady. Iаǵnı, bul baǵdarlama aıasynda myńdaǵan otbasyn apatty úılerden jańa páterlerge kóshirý qajet. Mine, osy áleýmettik jobanyń alǵashqy kezeńi merziminen buryn oryndalyp, 228 kóp páterli turǵyn úıler buzylyp, onyń turǵyndary 7500 jańa páterge ıe boldy. Jyldar boıy tozyǵy jetken apatty úılerde turyp kelgen astanalyq turǵyndar zaman talaptaryna saı salynǵan qolaıly da jaıly páterlerde qonys toılaryn toılap, egemen eldiń erteńine degen senimderin shyńdaı tústi. Bul jas elorda úshin de, astanalyqtar úshin de úlken qýanysh.
О́tken jyldyń aıaǵynda qurylys kompanııalary ókilderimen bolǵan jıynda Astana qalasynyń ákimi Áset Isekeshev elordadaǵy turǵyn úı qurylysyn damytý máselesiniń mańyzdylyǵyna toqtala kelip, «Memlekettik baǵdarlamalar aıasynda jáne jeke ınvestısııalar arqyly salynatyn barlyq jobalardy esepke alǵanda aldaǵy bes jylda Astanada 10 mıllıon sharshy metrden astam turǵyn úı salý kózdelinip otyr. Bul – 100 myńnan astam páter. Jylyna elordada orta eseppen 2 mıllıon sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa beriletin bolady», dep atap kórsetken bolatyn.
«Qoljetimdi turǵyn úı-2020» baǵdarlamasy aıasynda qolǵa alynǵan áleýmettik jobany júzege asyrmastan buryn 2013 jyly bas qalamyzdaǵy turǵyn úı qoryna jan-jaqty taldaý júrgizilip, arnaıy qurylǵan vedomstvoaralyq komıssııanyń sheshimimen negizgi qurylys konstrýksııalary men ınjenerlik jelileri ábden tozyǵy jetken kóp qabatty turǵyn úılerdiń tizimi jasaldy. Tizimge 1940-1970 jyldary salynǵan 228 kópqabatty turǵyn úı engizilip, bul úıler 2018 jylǵa deıin is júzine asyrylatyn jobanyń birinshi kezeńimen qamtylǵan bolatyn. Eski jáne apatty jaǵdaıdaǵy kóp qabatty turǵyn úılerdi buzý jáne olardyń turǵyndaryn jańa páterlermen qamtamasyz etý jónindegi jobanyń ekinshi kezeńi 2018 -2020 jyldary júzege asyrylmaq.
Astana qalasynyń ákimdigi 2018 jyldyń qańtar aıynan bastap bul ıgi jobanyń ekinshi kezeńin is júzine asyrýdy qolǵa almaq. Ekinshi kezeńniń jospary boıynsha qalamyzdaǵy ótken ǵasyrdyń ortasynda salynǵan 150 kóppáterli apatty turǵyn úı buzylyp, jalpy aımaǵy 600 myń sharshy metrdi quraıtyn 8500 jańa páter salynýǵa tıis. Erekshe atap óterlik bir másele, qala ákimdigi osy áleýmettik qanatqaqty jobany oryndaý úshin arnaıy ókiletti kompanııa qurǵan bolatyn. Qazir «Elorda damý» atty bul kompanııa jobanyń eki kezeńine belgilengen mindetterdi oryndaýǵa jumylǵan.
Táýelsizdik alǵan jyldar ishinde Astana turǵyndarynyń turǵyn úımen qamtamasyz etilýi bir adamǵa shaqqanda 15 sharshy metrden 25 sharshy metrge deıin ósken eken. Elbasy «Astananyń qurylysy osynaý jyldary bizdiń elimizdiń áleýetin tanytyp, búkil postkeńestik keńistiktegi eń orasan megajobaǵa aınaldy», dep atap kórsetken edi. Endeshe, Elbasynyń erekshe nazaryndaǵy elordadaǵy qurylys qarqyny elimizdiń áleýmettik áleýetin odan ári de arttyra bererine esh kúmán joq.
Jylqybaı JAǴYPARULY, «Egemen Qazaqstan»